پتانسیل ایران برای تبدیل به مهم‌ترین هاب ترانزیتی خاورمیانه

خانه . پتانسیل ایران برای تبدیل به مهم‌ترین هاب ترانزیتی خاورمیانه
نوشته شده
موضوعات مقالات
تاریخ ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۸
نظرات بدون نظر
پتانسیل ایران برای تبدیل به مهم‌ترین هاب ترانزیتی خاورمیانهReviewed by ستاره شجاعی on May 12Rating: ۵.۰پتانسیل ایران برای تبدیل به مهم‌ترین هاب ترانزیتی خاورمیانهایران با توجه به سابقه‌ی دیرینه‌ی بازرگانی و لجستیک در آن و همچنین موقعیت ژئوپلیتیک‌اش قابلیت تبدیل به مهم‌ترین هاب ترانزیتی خاورمیانه را داراست.

بر اساس آنچه پیش از این در دو مقاله‌ی هاب‌های لجستیکی ۱ و هاب‌های لجستیکی ۲ خواندیم،‌ دانستیم که برای تبدیل یک کشور به هاب لجستیکی-تجاری، باید هم ویژگی‌های جغرافیایی و هم وضعیت زیر ساخت‌های لجستیکی آن را در نظر گرفت.

ویژگی‌ها و پتانسیل‌هایی چون:

تعداد کشورهای همسایه‌ی دارای مرز دریایی و زمینی، سطح دسترسی به بازارهای منطقه­ای از طریق مدل‌های مختلف حمل‌ونقل، طول مرزهای آبی، کریدورهای ترانزیتی که کشور در آنها عضو است، طول کل جاده­ها، طول بزرگراه­ها و آزادراه­ها، طول خطوط ریلی، تعداد بنادر، تعداد فرودگاه­های بین­المللی، ارتباطات حمل­ونقل چندوجهی، کمیت و کیفیت هاب­های لجستیکی داخل کشوری و وضعیت کلی تجارت و صنعت لجستیک کشور.

پتانسیل ایران برای تبدیل به هاب لجستیکی

ایران با توجه به سابقه‌ی دیرینه‌ی بازرگانی و لجستیک در آن و موهبت‌های خدادادی و همچنین موقعیت ژئوپلیتیک‌اش به عنوان کشوری لجستیکی شناخته شده‌است.

از مهم‌ترین ویژگی‌های ایران به عنوان یک هاب لجستیکی می‌توان به قرار گرفتن در مسیر پنج کریدور اصلی ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی، امکان استفاده و بکارگیری همه روش‌های پنجگانه حمل‌ونقل (اعم از: جاده‌ای، ریلی، هوایی، دریایی و خطوط لوله)، داشتن ساحل آبی و مرز خشکی گسترده، دسترسی به آبهای آزاد، داشتن بنادری که پتانسیل قرار گرفتن بین ده بندر بزرگ لجستیکی دنیا را دارا هستند، وسعت زیاد و بازار مصرف وسیع کشور، دسترسی به کشورهای زیاد در شعاع مشخص جغرافیایی و وجود ارتباط کالایی زیاد بین کشورهای اطراف ایران که ترانزیت آنها از ایران (درصورت فراهم بودن شرایط مساوی با سایر مسیرهای رقیب) که هم به لحاظ زمان و هم هزینه مقرون به صرفه‌تر می‌باشد.

ایران با توجه به سابقه‌ی دیرینه‌ی بازرگانی و لجستیک در آن و همچنین موقعیت ژئوپلیتیک‌اش قابلیت تبدیل به مهم‌ترین هاب ترانزیتی خاورمیانه را داراست.

اما چرا با این همه پتانسیل هنوز نتوانستیم به عنوان یک هاب لجستیکی پذیرفته شویم؟

در حالیکه در دهه‌های اخیر دغدغه‌ی اصلی نظام برنامه‌ریزی کشور توسعه صنعتی بوده، اما کشورهایی چون ترکیه و امارات متحده عربی، با استفاده از موقعیت منحصر به فرد خاورمیانه به لجستیک و توسعه‌ی خود توسعه داده‌اند. این تاثیر به حدی بوده که کشور نفت خیزی چون امارات امروزه به دلیل هاب لجستیکی بودنش شناخته‌شده است نه چاه‌های نفتش.

با یک بررسی اجمالی متوجه می‌شویم که امارات در سال‌های اخیر خود را بر روی تبدیل شدن به هاب لجستیکی منطقه متمرکز کرده‌است و ترکیه بیشتر سعی کرده  که با توسعه ظرفیت‌های ترانزیتی و جابجایی، خود را به گذرگاه ترانزیتی تبدیل کند. اما ایران با اینکه به نسبت ترکیه و امارات دارای شرایط و پتانسیل بهتری است اما عملکرد و بهره برداری‌اش از این ظرفیت‌ها خیلی ضعیف‌تر بوده‌است. قطعا رشد سریع کشور‌های رقیب ایران در منطقه و فاصله‌ی قابل توجه آنها با ایران یکی از تهدیدهای اصلی کشور در مسیر توسعه زیر ساختهای تجاری و تبدیل شدن به هاب لجستیکی می‌باشد

ایران نیز می تواند مثل ترکیه نقش هاب ترانزیتی را ایفا کند، زیرا هر دو کشور ارتباط دهنده‌ی شرق به غرب هستند و به واقع در برقراری زنجیره مسیرهای ترانزیتی بین شرق و غرب  مکمل هم‌اند.

همینطور ایران به دلیل دسترسی به آب‌های آزاد در بخش جنوبی کشور، می‌تواند مانند کشور امارات نقش هاب توزیع دریایی و هوایی را ایفا کند. در این میان ایران به دلیل ارتباط بین بخش وسیعی از آسیا و بخصوص خاورمیانه و آبهای آزاد نسبت به امارات از شرایط بهتری برخوردار است.

در نهایت اینکه تبدیل شدن ایران به هاب لجستیکی/تجاری منطقه و جهان  قطعا می‌تواند به عنوان اهرم بسیار قوی پیشگیرانه در مقابل تحریم‌های غیرمنصفانه بین‌المللی و کشورهای غربی عمل کند. زیرا اگر ایران بستر جا‌به‌جایی و حمل‌ونقل بین کشورها باشد، همین کشورها در قبال اعمال و تصویب تحریم‌های اقتصادی علیه ایران موضع مخالف خواهند گرفت.

نظر خود را بنویسید

۰
نظرات کاربران